Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 33. ÔN TẬP PHẦN VĂN “BẾN QUÊ

A. Mục tiêu: Giúp học sinh:
- Ôn lại kiến thức của các văn bản: “ Bến quê ”
- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ văn học
B. Chuẩn bị:
1. GV: Giáo án, SGK
2. HS: Ôn tập kiến thức
C. Tiến trình lên lớp:
1. Kiểm tra bài cũ:
Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản Bến quê?
Buổi sáng đầu thu. Nhĩ bị bệnh nặng nằm bên cửa sổ để Liên - vợ anh săn sóc. Anh nghĩ suốt đời mình đã làm vợ khổ. Nhĩ nhìn qua cửa sổ đã phát hiện thấy vẻ đẹp lạ lùng của bãi bồi bên kia sông ngay phía trước cửa sổ nhà anh và trong anh bỗng bừng lên khao khát được đặt chân lên vùng đất ấy, anh cũng biết rằng sẽ không bao giờ thực hiện được điều ấy. Anh sai thằng Tuấn (con trai) thay anh sang bên kia sông chơi loanh quanh một lúc. Chàng trai vâng lời nhưng lại ham vui nên muộn chuyến đò. Bọn trẻ hàng xóm sang giúp anh. Cụ giáo Khuyến ghé vào hỏi thăm. Nhĩ cố sức giơ tay ra ngoài cửa sổ như ra hiệu khẩn thiết cho một người nào đó.
2. Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt


- GV: Tổ chức cho HS phân tích lại văn bản thông qua hệ thống câu hỏi.
- HS: Tìm hiểu, trả lời các câu theo yêu cầu của GV.
? Qua những tình huống trên tác giả nhằm thể hiện điều gì ?.
? Tâm trạng của nhân vật Nhĩ được thể hiện theo mạch cảm xúc và suy nghĩ nào ?.
? Cảnh thiên nhiên được miêu tả qua cái nhìn và cảm xúc của nhân vật Nhĩ như thế nào ?.
? Hãy nêu cảm nhận của em về cảnh vật thiên nhiên qua cái nhìn của nhân vật Nhĩ?
? Hãy xác định những câu văn thể hiện sự cảm nhận của Nhĩ về Liên trong truyện ?.
? Hãy tìm và phân tích những cảm nhận của Nhĩ về Liên để thấy rõ điều ấy ?.
? Em có suy nghĩ gì về niềm khao khát của Nhĩ ?.
? Nhưng rồi anh có thực hiện được ước muốn của mình không ? vì sao ?.
? Từ đó anh đã suy ngẫm như thế nào về nghịch lí cuộc đời ?
? Ở cuối truyện tác giả miêu tả chân dung và cử chỉ của Nhĩ khác thường như thế nào ? Em hãy phân tích ý nghĩa của những chi tiết ấy ?.
- GV: Tổ chức cho HS phân tích văn bản.
- HS: Tìm hiểu, thực hiện theo yêu cầu của GV.

- GV: Tổ chức cho HS luyện tập.
- HS: Tiến hành làm việc cá nhân.
- GV: Gọi HS trình bày.
- HS: Đọc, nhận xét.
I. Phân tích văn bản.
1. Tình huống truyện.
- Nhĩ được đặt trong hoàn cảnh đi rất nhiều nơi trên thế giới không sót một xó xỉn nào, nhưng cuối đời lại nằm trên giường bênh mọi sinh hoạt lại nhờ vào người khác.
* Ý nghĩa của tình huống.
=> Cuộc sống số phận con người chứa đựng những điều bất thường, những nghịch lí ngẫu nhiên, vượt ra ngoài dự định và ước muốn cả những hiểu biết và toan tính của con người.
2 . Nhân vật Nhĩ :
* Cảm nhận về thiên nhiên.
=> Cảnh được Nhĩ cảm nhận bằng cảm xúc tinh tế: tất cả vốn rất quen thuộc, gần gũi nhưng lại rất mới mẽ với Nhĩ.
= > Khao khát, tha thiết với cuộc sống, với vẻ đẹp bình dị và sâu xa của thiên nhiên, của quê hương của nhân vật Nhĩ.
* Cảm nhận của Nhĩ về Liên.
+ Liên đang mặc tấm áo vá.
+ Những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt.
=> Nhận ra tình yêu thương, sự tần tảo, đức hi sinh thầm lặng của vợ .
* Niềm khao khát của Nhĩ.
=> Thể hiện sự thức tỉnh về những giá trị thường bị người ta bỏ qua, lãng quên nhất là lúc còn trẻ khi những ham muốn xa vời đang lôi cuốn con người tìm đến. Sự nhận thức này chỉ đến được khi con người ta đã từng trải. Bởi thế đó là sự thức tỉnh có xen niềm ân hận và nỗi xót xa.

II. Luyện tập
Hãy phân tích một hình ảnh gây ấn tượng nhất trong em khi học xong hai văn bản Bến quê ?

VD1 : Bến quê theo ý nghĩa đó là một nhận thức sáng ngời của nhân vật về đường đời và cuộc đời. Nhưng thật oái oăm chính khi anh thức nhận ra được chân lí ấy thì anh lại không còn khả năng để thực hiện. Đó là sự bất lực của thực tiễn trước khát vọng đẹp đẽ lành mạnh như một yêu cầu tất yếu.