Ngày dạy:
Lớp 8A 4/ 11/ 2012
 Tiết 36
NÓI QUÁ


I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Khái niệm nói quá.
- Phạm vi sử dụng của nói quá.Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá ( chú
ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao)
-Tác dụng của phép tu từ nói quá.
2. Kỹ năng
-Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc- hiểu văn bản
3. Thái độ
- Phê phán những lời nói khoác,nói sai sự thật.
II. Chuẩn bị
1. GV: Chuẩn bị máy chiếu phòng học chung.
2. HS : Bảng nhóm, Bút màu, Giấy A3
III. Tiến trình dạy và học
1. Tổ chức (1’)
Lớp 8A.................... Vắng....................
2. Kiểm tra (3`) Trình chiếu câu hỏi- đáp án trên máy chiếu
Xác định các biện pháp tu từ trong mỗi trường hợp sau:
1. Áo chàm đưa buổi phân ly ( HD)
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
2.Chú bé vùng dậy vươn vai một cái bỗng biến thành một tráng sĩ mình
cao hơn trượng, oai phong, lẫm liệt. ( So sánh)
3. Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa ( So sánh, điệp ngữ, nhân hoá)
4. Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ. (Ẩn dụ)
3. Bài mới
Hoạt động của thầy và trò
 Tg
Nội dung

* Hoạt động 1: Tìm hiểu phép nói quá và tác dụng của nói quá.
- Trình chiếu ví dụ trên máy chiếu.
- HS đọc ví dụ.
- Nói " Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng .Ngày tháng mười chưa cười đã tối”. câu tục ngữ đúc kết kinh nghiệm gì? Kinh nghiệm đó được diễn tả qua hình ảnh nào?
Cày đồng đang buổi ban trưa
"Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày"
- Câu ca dao giúp em hiểu điều gì về người lao động? từ ngữ nào cho em biết điều đó?
- Qua ví dụ em có nhận xét gì về hai cách nói trên?

-Nói quá thường sử dụng phép tu từ nào? ( So sánh)
- Em hãy lấy một ví dụ?
( Đen như cột nhà cháy)
- Chiếu ví dụ 2: HS so sánh cách diễn đạt trên với cách diễn đạt sau:
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
-> Đêm tháng năm rất ngắn.
- Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
-> Ngày tháng mười rất ngắn.
- Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
-> Mồ hôi ướt đẫm.
- Hãy so sánh xem cách nào nói hay hơn ? vì sao?
( Cách nói của tục ngữ, ca dao hay hơn vì: nhấn mạnh điều muốn nói gây ấn tượng cho người đọc.)
- Như vậy ta rút ra tác dụng của phép nói quá:
- Theo em nói quá có phải là nói sai sự thật không?
(Không, nói để gây ấn tượng, gây chú ý để làm rõ một khía cạnh nào đó của đối tượng được nói đến)
-Trong các văn bản hành chính, văn bản khoa học có sử dụng phép tu từ nói quá không? vì sao?
( Không sử dụng vì các văn bản đó đòi hỏi tính chính xác cao: đơn từ, toán ,lí, hóa)
-Văn bản nào thường sử dụng phép nói quá?
(Văn bản nghệ thuật, trong văn chương)
- GV: Do có tính biểu cảm cao nói quá được dùng trong văn chương trào phúng nhằm mục đích gây cười ví dụ:
Không chồng ân bữa nồi năm
Ăn đói ăn khát mà cầm lấy hơi
Có chồng ăn bữa nồi mười
Ăn đói ăn khát mà nuôi lấy chồng.
Hoặc: Chim khôn thì khôn cả lông
Khôn đến cái lồng người sách cũng khôn.
- Qua tìm hiểu các ví dụ trên em hiểu thế nào là nói quá? tác dụng của nói quá?
- H/s đọc ghi nhớ trong sgk.
* Bài tập nhanh:( Máy chiếu)
- Tìm biện pháp nói quá trong các ví dụ sau:
a. Tối hôm qua xem phim cười vỡ cả bụng.
b. Anh ấy bận trăm công nghìn việc.
c. Tiếng đồn cha mẹ anh hiền,
Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ đôi.
d. Ước gì sông hẹp một gang,
Bắc cầu dải yếm cho nàng sang chơi.
e. Thuận vợ thuận chồng tát bể đông cũng cạn.
- Gv: Tiếp theo cô có một câu chuyện vui có nhan đề:" Quả bí khổng lồ